Στις αρχές του 21ου αιώνα ο κόσμος που ζούμε βρίσκεται σε πολυεπίπεδη κρίση. Αφενός υπάρχει υπερπληθυσμός αφετέρου η κλιματολογική αλλαγή και οι επακόλουθες φυσικές καταστροφές που συμβαίνουν με αυξημένη συχνότητα οδηγούν σε μεγάλες μετακινήσεις αυτών των πληθυσμών. Ταυτόχρονα η αναβίωση ακραίων φασιστικών ιδεολογιών στον Αραβικό κόσμο, στις ΗΠΑ, αλλά και στην Ευρώπη πυροδοτεί τρομοκρατικές επιθέσεις και πολέμους με συνέπειες τον ξεριζωμό και την προσφυγιά. Οι ανόητες πολιτικές λιτότητας της Ε.Ε. που οδήγησαν σε εγχώρια οικονομική καθίζηση και κοινωνική αναταραχή τα τελευταία 8 χρόνια και συνεχίζουν να οδηγούν σε διαμελισμό του κοινωνικού ιστού, συμβαίνουν ταυτόχρονα με θαυμαστές νέες ανακαλύψεις σε κάθε πεδίο έρευνας και τεχνολογικές εφευρέσεις όπως η ανάπτυξη της Τεχνητής Γενικής Νοημοσύνης που οδηγούν την ανθρωπότητα σε ένα μοναδικό σταυροδρόμι της ιστορίας της. Στην κινέζικη γλώσσα το ιδεόγραμμα της «κρίσης» ταυτόχρονα σημαίνει «ευκαιρία», μια πιθανή ευκαιρία να αναδυθεί κάτι νέο. Οι επιλογές που θα κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν το μέλλον μας χωρίς επιστροφή. Οφείλουμε λοιπόν να κάνουμε ορθές επιλογές χωρίς προσκόλληση στο παρελθόν και χωρίς φόβο για το μέλλον.
Το πρώτο βήμα για να κάνουμε τις ορθές επιλογές σύμφωνα με τις ανάγκες της εποχής είναι η Παρατήρηση. Είναι μια ανθρώπινη ικανότητα θεμελιώδους σημασίας, παρατηρούμε το εξωτερικό περιβάλλον που βρισκόμαστε, παρατηρούμε τον εσωτερικό μας κόσμο, τις σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας, παρατηρούμε την αναπνοή μας, παρατηρούμε τις ικανότητές μας ή την έλλειψή τους. Η παρατήρηση είναι το πρώτο βήμα για την ανάπτυξη της αυτογνωσίας. Δευτερευόντως η συνειδητή καλλιέργεια του εαυτού με στόχο την ανάπτυξη της ορθής, κριτικής σκέψης. Ένας τέτοιος φωτισμένος από το φως της αυτογνωσίας νους, επεκτείνει σταδιακά την Αλλαγή από τον εαυτό του στην οικογένειά του βελτιώνοντας τις ανθρώπινες σχέσεις, προς την ομάδα και την κοινότητα βελτιώνοντας τις κοινωνικές σχέσεις, προς το έθνος βελτιώνοντας την σχέση του με τ’ άλλα έθνη, προς την ίδια την Γαία βελτιώνοντας τις καταστροφικές συμπεριφορές που μας ακολουθούν από τον προηγούμενο αιώνα, ίσως κι ακόμα παραπέρα προς τους άλλους κόσμους βελτιώνοντας την σχέση ανθρωπότητας με την Μνήμη και το συλλογικό παρελθόν μας. Ο τελικός στόχος είναι η ανάδυση ενός νέου πολιτισμικού παραδείγματος που θα επουλώσει τις πληγές που έχει προκαλέσει το υπάρχον κορεσμένο πολιτισμικό μοντέλο στην Γαία και την ανθρωπότητα.
Φαίνεται πως για να περάσουμε ως ανθρωπότητα στο επόμενο βήμα, θα πρέπει να συντήξουμε την πολιτισμική Μνήμη του παρελθόντος με τα τεχνολογικά επιτεύγματα του παρόντος, για να έχουμε μέλλον. Οι ολιστικές αρχές της παραδοσιακής κινέζικης φιλοσοφίας, ιατρικής και στρατηγικής ηλικίας άνω των 30 αιώνων, σε συγκερασμό με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία – που είναι ένας από τους πυλώνες του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού, την παραδοσιακή ιατρική σκέψη, μαζί με την πανάρχαια σοφία των αυτόχθονων φυλών, αλλά και τα σύγχρονα ελευθεριακά κινήματα με το ουσιαστικό πρόταγμα της δικαιοσύνης και του περαιτέρω εκδημοκρατισμού της ανθρώπινης κοινωνίας, ταυτόχρονα σε ζύμωση με την σύγχρονη επιστήμη, δύναται να συνθέσουν ένα τεράστιο πλούτο σοφίας που μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής όλων και να προσφέρει κάποια ανακούφιση στον διαχρονικό ανθρώπινο πόνο. Κοιτάζοντας μέσα από ένα ολιστικό, ανθρωπολογικό πρίσμα, το επόμενο πολιτισμικό παράδειγμα που θα αναδυθεί αργά ή γρήγορα, θα πρέπει να είναι ένα παράδειγμα ίασης και θεραπείας των πληγών που έχει επιφέρει το παρόν – ηλικίας περίπου 350 ετών – πολιτισμικό παράδειγμα στην Γαία, αν η ανθρωπότητα επιθυμεί να επιβιώσει.
Ποιες είναι οι αξίες που θα συνθέτουν το νέο πολιτισμικό παράδειγμα, ποιος θα είναι ο πυρήνας του; Κατά την γνώμη μας αυτός ο πυρήνας μπορεί να προκύψει αν μελετήσουμε ξανά την σοφία των παραδοσιακών συστημάτων σκέψης. Η αρχαία ελληνική γλώσσα, φιλοσοφία κι επιστήμη – ο θεμελιώδης πυλώνας του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού – είναι οι μόνες ικανές να γεφυρώσουν την ορθόδοξη πατερική θεολογία της ανατολικής Μεσογείου – που είναι ο δεύτερος πυλώνας του δυτικού πολιτισμού – με την ασιατική, κινέζικη ταοϊστική και ινδική βουδιστική φιλοσοφία. Να συνθέσει την αρχέγονη σοφία των αυτόχθονων φυλών του πλανήτη μας, με τα προτάγματα των σύγχρονων ελευθεριακών και αντιεξουσιαστικών κινημάτων και την σύγχρονη επιστημονική σκέψη των θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών. Η ελληνική γλώσσα σε όλο της το εύρος, ηλικίας περίπου 35 αιώνων, βρίσκεται στον πυρήνα των περισσότερων επιστημονικών και ιατρικών εννοιών του δυτικού πολιτισμού, κι είναι ικανή με τον πλούτο νοημάτων που διαθέτει να γεφυρώσει την δυτική με την ασιατική σκέψη. Το απόσταγμα όλων αυτών είναι που απαιτείται να εφαρμόσουμε στις ανάγκες του 21ου αιώνα. Όλα τα παραπάνω συστήματα σκέψης οπωσδήποτε έχουν διαφορές, κάπου όμως ενυπάρχουν ορισμένες σημαντικές ομοιότητες. Ίσως η κυριότερη από αυτές είναι η εναρμόνιση με τον «Φυσικό Νόμο», μια διαχρονική και πανανθρώπινη πυξίδα που βοηθάει το πρόσωπο να πορευθεί στον κόσμο, να κατακτήσει την αυτογνωσία και αυτοπραγμάτωση, να προάγει τις καλές σχέσεις, και να αυξήσει τις πιθανότητες μακροημέρευσης μιας κοινωνίας σε βάθος χρόνου.
Κατά τον 6ο περίπου αι. πΧ οι αρχαίοι παππούδες μας περιέγραψαν τον Φυσικό Νόμο. Ο Εμπεδοκλής μίλησε για τον «Σφαίρο» (Ολότητα) που απαρτίζεται` από δυο θεμελιώδεις δυνάμεις, την «Φιλότητα» (η δύναμη της φιλίας που ελκύει) και το «Νείκος» (η δύναμη της διαμάχης που διαχωρίζει). Αργότερα ο Ιπποκράτης τις περιέγραψε ως «Πυρ» και «Ύδωρ». Οι Κινέζοι πρόγονοι της αντίστοιχης νατουραλιστικής σχολής περίπου την ίδια περίοδο, ονόμασαν την ανάλογη έννοια του Σφαίρους ως Taiqi太極 – το «Υπέρτατο Μεγάλο», και τις δυο θεμελιώδεις δυνάμεις που το απαρτίζουν ως «yang陽 – Φως» και «yin陰 – Σκιά». Η ζωή που ζούμε υπάρχει λόγω αυτής της εναλλαγής φωτός και έλλειψης φωτός, θέρμης και έλλειψης θέρμης, κίνησης και έλλειψης κίνησης, δομής και έλλειψης δομής. Επιπλέον, στο βασίλειο των θηλαστικών, η ζωή διατηρείται και διαιωνίζεται μέσω της συμπληρωματικής λειτουργίας του σπέρματος με το αυγό, δίνοντας ένα μεγαλύτερο εύρος ερμηνείας στον όρο «yinyang». Έλληνες και Κινέζοι αναφέρονται ο καθένας με τον τρόπο του στον Φυσικό Νόμο. Αυτός είναι ο πυρήνας της Ύπαρξης κι εκφράζεται μέσα από τις πράξεις και τα έργα της Γαίας, μέσω της δημιουργίας κι εξέλιξης της Ζωής.
Ιδανικά κι οι πράξεις της ανθρωπότητας θα ήταν καλό να εναρμονίζονται με αυτόν τον πυρήνα, κάτι που μάλλον δεν συμβαίνει σήμερα. Μπορούμε να παρατηρήσουμε πως η ανθρωπότητα βρίσκεται σε μια κατάσταση ανισορροπίας. Ο σύγχρονος δυτικός πολιτισμός πάσχει από μια ακατάσχετη φωτιά που καταστρέφει οικοσυστήματα, αυτόχθονες φυλές, τοπικές διαλέκτους, παλιούς πολιτισμούς, την οικονομία, ζώα, φυτά, συνειδήσεις, ψυχές. Κατά τις αρχές διάγνωσης της κινέζικης ιατρικής αυτό που απαιτείται είναι η θρέψη του yin. Σε κοινωνιολογική και ανθρωπολογική κλίμακα το yin εκφράζεται μέσω της Μνήμης, της αρχέγονης Σοφίας που έρχεται από το απώτατο παρελθόν. Μνήμες σχετικά με τον Φυσικό Νόμο, και την εναρμόνιση της σχέσης του Ανθρώπου με την Γαία. Εδώ βλέπουμε πως οι Κινέζοι, οι Έλληνες, οι Ινδιάνοι της Αμερικής, οι Αβορίγινες της Αυστραλίας και γενικότερα οι αυτόχθονες του Τέταρτου Κόσμου έχουν κάτι να πουν πάνω στο θέμα!
Η επίγνωση του Φυσικού Νόμου δεν είναι απλά ένα λογικό συμπέρασμα αλλά μια εκστατική εμπειρία. Αυτή η εμπειρία ανοίγει την καρδιά του ανθρώπου, αυξάνει την ενσυναίσθηση και περιγράφεται στην ορθόδοξη παράδοση ως «εν Χριστώ Αγάπη», στην ταοϊστική παράδοση ως «Φυσικότητα» και στον βουδισμό ως «Συμπόνοια». Απαιτεί το ξεγύμνωμα της ψυχής από τις έγνοιες και τα πάθη και την πλήρη παράδοση στο μεγαλείο της Ύπαρξης. Είναι το σημείο της ένωσης του ανθρώπου με το Ιερό. Η θεραπεία προϋποθέτει αυτή την εμπειρία κι έχει ως θεμέλιό της την φυσικότητα. Αυτός ο εσωτερικός πυρήνας μπορεί να εκφραστεί με διάφορα μέσα, όπως με το άγγιγμα και την μάλαξη, με την βελόνα, τα βότανα, το νυστέρι ή τον λόγο. Θεραπεία μπορεί να συμβεί προς έναν άνθρωπο αλλά και προς το άμεσο περιβάλλον μας, το σπίτι μας, την οικογένεια, την κοινότητα, την χώρα, την ίδια την Γαία, είναι μια πολυεπίπεδη, μορφοκλασματική σχέση. Ο μεγάλος ταοϊστής γιατρός του 6ου μ.Χ. αι. Sun Si Miao που θεωρείται ως ο άγιος της Ιατρικής στην Κίνα και αντίστοιχος του Έλληνα Ιπποκράτη αναφέρει: «Η Καλλιέργεια της Ζωής – Yangsheng養生 ξεκινά από το πρόσωπο και επεκτείνεται στην οικογένεια, την κοινότητα, το έθνος, την Γαία και προς τους άλλους Κόσμους, καθώς η ανθρώπινη Συνείδηση επεκτείνεται προς το Σύμπαν».
ZiRAN自然 • ΦύσηΡοή℠ 