
Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή που ερχόμαστε αντιμέτωποι με την περιπέτεια και τον πιθανό κίνδυνο που αυτή ενέχει. Είναι μια περίοδος αυξημένης αβεβαιότητας, ακόμη κι αυξημένης εντροπίας, ενώ αντίστοιχα το αίσθημα σταθερότητας και ασφάλειας μειώνεται. Κατά την επαφή κάθε πλάσματος με τον κίνδυνο συμβαίνουν ορισμένες αλλαγές στο νευρικό του σύστημα. Πρόκειται για μια κατάσταση του νευρικού συστήματος που είναι εγγεγραμμένη στον βιολογικό μας προγραμματισμό από την εμφάνιση της βιολογικής ζωής στην Γαία, γνωστή σήμερα ως «λειτουργία μάχης ή φυγής». Η επιθετικότητα και ο φόβος είναι εντυπωμένα στο γενετικό υλικό κάθε ζωντανού πλάσματος από την απαρχή του κόσμου και είναι οι φυσικές αντιδράσεις ενός ζωντανού πλάσματος μπροστά στον επερχόμενο κίνδυνο. Η πρώτη φυσική αντίδραση είναι η φυγή καθώς κάθε βίαιη σωματική αντιπαράθεση δύναται να επιφέρει τραύματα που στην φύση μπορεί να αποβούν μοιραία. Στην περίπτωση του αποκλεισμού της διαφυγής κάθε ζωντανό πλάσμα που αντιλαμβάνεται τον επερχόμενο θάνατό του θα προσπαθήσει να αμυνθεί με όποιο τρόπο διαθέτει, εστιάζοντας την ενέργεια που θα διέθετε προς την αποφυγή της βίαιης αντιπαράθεσης σε μια αμυντικού τύπου επιθετικότητα. Όμως υπάρχει και μια τρίτη αντίδραση μπροστά στον κίνδυνο, ο τρόμος. Ο τρόμος παραλύει το πλάσμα καθιστώντας το ανήμπορο να αντιδράσει είτε δραπετεύοντας είτε δίνοντας την απαιτούμενη μάχη, πολλές φορές ακόμη κι αποστρέφοντας το βλέμμα του από τον επερχόμενο κίνδυνο.
Τα συναισθήματα αυτά επηρεάζουν το πλάσμα με συγκεκριμένους τρόπους και εκφράζονται μέσω ορισμένων συμπτωμάτων. Αυτά έχουν παρατηρηθεί και καταγραφεί ήδη από τους αρχαίους Έλληνες, Ινδούς και Κινέζους παραδοσιακούς ιατρούς. Υπό το πρίσμα της παραδοσιακής ιατρικής ο θυμός, η οργή και η επιθετικότητα είναι ένα ενιαίο κλιμακούμενο συναίσθημα και αντίδραση που στις θεωρίες της παραδοσιακής ιατρικής σχετίζεται με το ήπαρ. Στην γλώσσα μας υπάρχει γι’ αυτή την περίσταση η φράση: «του έπρηξε το συκώτι» που τουλάχιστον γλωσσολογικά υποδηλώνει την σχέση μεταξύ του θυμού και του ήπατος. Όμοια ο φόβος είναι ένα συναίσθημα που σχετίζεται με το ουρογεννητικό σύστημα και τα νεφρά. Πράγματι παρατηρούμε πως σε μια κατάσταση έντονου φόβου ή τρόμου παρατηρείται ακατάσχετη ενούρηση. Στην ελληνική γλώσσα υπάρχει η φράση: «κατουρήθηκε από τον φόβο του» που υποδηλώνει την σχέση μεταξύ φόβου και ούρησης. Κατά την μεταξύ τους σχέση ο θυμός είναι ένα πιο επιφανειακό συναίσθημα που συνήθως υποκρύπτει βαθύτερα στρώματα φόβου. Μετά από ένα τέτοιο έντονο σοκ το νευρικό σύστημα μπορεί να απορρυθμιστεί μακροπρόθεσμα κι ο οργανισμός να παραμείνει σε κατάσταση «μάχης ή φυγής». Αυτό είναι το λεγόμενο «Μετατραυματικό Σύνδρομο Στρες» το οποίο υποσκάπτει την υγεία του ατόμου και μπορεί να το οδηγήσει σε ανικανότητα διαχείρισης του περιβάλλοντός του και μη λειτουργικότητα.
Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πως οι παραπάνω αντιδράσεις μπορούν να μετατεθούν αυτούσιες από το ατομικό στο συλλογικό επίπεδο μιας κοινωνίας. Όταν τα συναισθήματα αυτά συσσωρεύονται ακατέργαστα στο συλλογικό ασυνείδητο διαμορφώνουν τον παλμό της κοινωνίας, καθιστώντας την περισσότερο επιθετική, φοβική ή τρομαγμένη, ανήμπορη ν’ αντιδράσει. Οι βιολογικές αυτές αντιδράσεις διαμορφώνουν την ανθρώπινη ιστορία από καταβολής της όταν κυριαρχούν στο συλλογικό ασυνείδητο. Ο μέσος Έλληνας πολίτης ως το 2011 δεν είχε βρεθεί σε κατάσταση ακραίου συλλογικού κινδύνου για περίπου 6 δεκαετίες, από το τέλος του εμφύλιου πολέμου το 1949 έως και το 2010 όταν ξεκίνησε η πολυεπίπεδη κρίση. Όταν αυτή τελικά ξέσπασε ένα μέρος του ελληνικού πληθυσμού φάνηκε απροετοίμαστο απέναντι στον κίνδυνο που εισέβαλε στις ζωές των πολιτών από το εξωτερικό περιβάλλον. Η ξαφνική αλληλεπίδραση των πολιτών με το ελλειμματικό περιβάλλον της Κρίσης προκάλεσε έντονο στρες επιβίωσης με βιοχημικές και ψυχοδιανοητικές αλλοιώσεις που απείλησαν την ακεραιότητα και την ίδια την ζωή του όντος. Οι πιο ευάλωτοι λύγισαν υπό το βάρος της αυξανόμενης ανέχειας με αποτέλεσμα την ανάλογη αυξητική τάση ακόμη και των αυτοκτονιών σε σχέση με την προ 2010 εποχή. Τραγικά παραδείγματα που συνέβησαν το 2011 λόγω της απελπισίας που προέκυψε από την αυξανόμενη ανέχεια ήταν ο ηλικιωμένος που αυτοπυροβολήθηκε στην πλατεία Συντάγματος αφήνοντας πίσω του ένα σημείωμα, η γιαγιά που αυτοπυρπολήθηκε στην Ζάκυνθο κι ένας 60χρονος που ανέβηκε στην ταράτσα της πολυκατοικίας που διέμενε στην πλατεία Βάθης με την 90χρονη μητέρα του, την έσπρωξε στο κενό και ακολούθησε κι ο ίδιος. Όσοι είχαν περισσότερες οικονομικές, σωματικές και ψυχοδιανοητικές αντοχές άντεξαν κάποια χρόνια παραπάνω.

Το σύνολο της Ελληνικής κοινωνίας υπέστη πολλαπλά σοκ και επαναλαμβανόμενες υποβαθμίσεις στην ποιότητα ζωής της κατά την περασμένη δωδεκαετία οι οποίες πυροδότησαν μια πληθώρα συναισθημάτων σοκ, άρνησης, θυμού, οργής, διαπραγμάτευσης, θλίψης, απελπισίας, απόγνωσης, κατάθλιψης στο κοινωνικό συνεχές, εφάμιλλα με τα στάδια του πένθους μετά από την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ένα πένθος για τον προηγούμενο τρόπο ζωής μιας επίπλαστης αφθονίας που βίωσε η Ελληνική κοινωνία για περίπου 20 χρόνια, από την δεκαετία του 1990 έως το 2010. Απομένει το τελικό στάδιο της αποδοχής που θα επιτρέψει στην κοινωνία να ορθοποδήσει και να προχωρήσει προς το μέλλον. Το σύνολο της Ελληνικής κοινωνίας υπέστη πολλαπλά σοκ και επαναλαμβανόμενες υποβαθμίσεις στην ποιότητα ζωής της κατά την περασμένη δωδεκαετία οι οποίες πυροδότησαν μια πληθώρα συναισθημάτων σοκ, άρνησης, θυμού, οργής, διαπραγμάτευσης, θλίψης, απελπισίας, απόγνωσης, κατάθλιψης στο κοινωνικό συνεχές, εφάμιλλα με τα στάδια του πένθους μετά από την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ένα πένθος για τον προηγούμενο τρόπο ζωής μιας επίπλαστης αφθονίας που βίωσε η Ελληνική κοινωνία για περίπου 20 χρόνια, από την δεκαετία του 1990 έως το 2010. Απομένει το τελικό στάδιο της αποδοχής που θα επιτρέψει στην κοινωνία να ορθοποδήσει και να προχωρήσει προς το μέλλον.











